Het anti dienend-leiderschap dieet. 

In onze maatschappij ontstaat steeds meer de roep om dienend-leiderschap en daarnaast om samenwerken, participeren en co-creëren. Maar is dat wel zo logisch? Is de mens niet een egoïstisch wezen dat vooral zelf wil overleven? Evolutionair gezien denk je misschien aan ‘survival of the fittest’ – de sterksten overleven – ieder voor zich. Dan is dienend-leiderschap helemaal niet logisch?

Is dienend-leiderschap onlogisch? 

Zo simpel werkt de mens echter niet. We zijn een complex systeem, gemaakt om samen en met moederaarde te overleven. Diep in ons DNA zit dat wij om elkaar geven en voor elkaar en de aarde willen zorgdragen. Groei en ontwikkeling van anderen, betekent groei en ontwikkeling voor onszelf. Een gezonde natuur, is een goede voedingsbodem voor ons. Samenwerken komt onze overleving en vooruitgang ten goede.

Samenwerken komt de overleving
en vooruitgang van de mens ten goede

Op allerlei plekken zien we echter mensen die zich verrijken, zich (proberen te) positioneren boven anderen, mensen die gaan voor eigen gewin of kortetermijnwinst. We zien op grote schaal vervuiling, vernietiging en uitputting van bronnen zoals fossiele brandstoffen, vis en bossen, met gigantische consequenties. Klopt bovenstaand perspectief dan wel?!

Het anti dienend-leiderschap dieet?

In de kern zijn we allemaal mensen. We hebben elkaar en de natuur nodig om te genieten en mooie dingen te creëren. In de huidige overprikkelde samenleving staan echter veel mensen ver(der) van hun authentieke zelf, hun kern, af. Dankzij onder andere een flinke dagelijkse dosis schermtijd, volgen velen het ‘anti dienend-leiderschap dieet’. Dan ga je (onbewust) dingen doen, die jou, de mensen om je heen en de aarde niet helpen.

We staan te ver af van onze natuur

We leven in een betonnen box achter grote en kleine schermen, we worden beïnvloed door ((a-)sociale) media, reclame en vele andere zichtbare en onzichtbare prikkels. Door onze huidige context ga je je al snel op een onnatuurlijke manier gedragen. Je neemt niet meer de tijd de natuur in te gaan, jezelf vragen te stellen en dingen te doen die wezenlijk zijn voor je levensgeluk. Fysiologisch gezien is daar een verklaring voor.

Fysiologisch is ons gedrag verklaarbaar

Positieve gevoelens worden veroorzaakt door stofjes in ons lichaam. De stof endorfine maskeert bijvoorbeeld pijn en dopamine maak je aan als je iets voor elkaar krijgt, het stofje maakt je doelgericht. Functionele stofjes dus om door te zetten, jezelf te ontwikkelen en doelen te verwezenlijken. Dopamine is echter ook heel verslavend. Dopamine wordt namelijk tevens aangemaakt door het gebruik van alcohol, nicotine, gokken en je telefoon (likes, WhatsApps, sms’jes).

We worden gedreven door dopamine,
door de snelle kick van een app of een like

Je kunt ook verslaafd raken aan prestaties. Iedere keer als je je doelen bereikt, de cijfers haalt, een bonus krijgt, krijg je een dopaminekick. Zo gaan mensen over de schreef, ze willen steeds meer en meer, steeds weer de kick. Verslaafden gaan heel ver om hun kick te krijgen, vaak zelfs ten koste van hun relaties en middelen. Daarin schuilt een probleem.

Prestaties kunnen verslavend zijn

Dat probleem is er niet als er een balans is in het menselijke systeem. Vroeger was die balans makkelijker te handhaven dan in de huidige digitale betonnen maatschappij. De balans wordt namelijk bevorderd door de stofjes serotonine en oxytocine. Deze twee stofjes zorgen voor fijne gevoelens, zoals voldoening, trots, vertrouwen en liefde.

We missen werkelijk vervullende stofjes,
zoals serotonine en oxytocine

In tegenstelling tot endorfine en dopamine, maak je serotonine en oxytocine vooral aan in connectie met anderen. Deze pure geluksstofjes zorgen ervoor dat we samenwerken, ze versterken onderlinge banden. Wanneer we voelen dat we bij elkaar horen, voelen we ons sterk. Als je je echter zorgen maakt of mensen er echt voor je zijn, dan kost dat energie, het verzwakt je, je doet er alles aan om jezelf in veiligheid te brengen.

Onveiligheid veroorzaakt stress

Bij onveiligheid maken we het stofje cortisol aan. In vroegere tijden was dit een functionele fysiologische reactie om snel te kunnen vechten of vluchten en om anderen te waarschuwen. In de huidige tijd, waarin velen continu onder druk staan of zich onveilig voelen, wordt dit stresshormoon niet meer zo natuurlijk geneutraliseerd als vroeger.

Stress en onze reactie daarop
is nu anders dan vroeger

We werken gespannen door. Langzaamaan bouwt de cortisol zich in ons systeem op. Hierdoor worden we minder empathisch en dienstbaar. Sterker nog, we worden er meer paranoïde en egoïstisch door. Bovendien ondermijnt cortisol het immuunsysteem en onze groei. We krijgen sneller pijntjes en gezondheidsklachten, en dat maakt ons ook nog eens minder vrolijk.

Het gaat ten koste van onszelf

De inrichting van de huidige maatschappij stimuleert dus vooral de aanmaak van dopamine en cortisol. De mens wordt hiermee als het ware voor de gek gehouden. Op korte termijn lijkt het fijn te voelen (kick), maar in wezen is het uitputtend, leeg en de kick is slechts van korte duur.

Je (systeem) houdt je voor de gek

Stofjes als serotonine en oxytocine maken ons wel gezond, vrolijk en sterk. Serotonine is verantwoordelijk voor gevoelens van trots en status, (publieke) erkenning is daar bijvoorbeeld belangrijk voor. Als je successen deelt met vrienden, familie en collega’s, dan groeit de gezamenlijke trots en het onderling vertrouwen. Terwijl jij een serotonineshot krijgt, krijgen je naasten dit ook. Dit zie je bijvoorbeeld terug bij succesvolle sportteams, die doen het vaak ‘voor’ hun coach.

Tip 1: Deel successen en stappen die je zet vanuit dankbaarheid met anderen (dat is anders dan pochen vanuit ego).

 

Tip 2: Spreek oprecht waardering uit naar anderen voor de kleine (en grote) dingen die zij doen, wat zij voor je betekenen.

 

Tip 3: Ben blij voor de successen van anderen, ze dragen uiteindelijk ook bij aan jouw succes. Lees hier meer daarover.

Je kunt je systeem helpen!

Oxytocine is ook een krachtige booster van samenwerking en je immuunsysteem. Het stofje ontstaat bij fysiek contact, positieve menselijke interactie en goedgeefsheid. Bij goedgeefsheid gaat het overigens niet over het geven van geld, maar om dingen die er echt toe doen: tijd en energie. Het gaat om dingen doen waarbij je er niets voor terug verwacht.

Tip 4: Ga met anderen in gesprek met het uitgangspunt dat ook zij handelen vanuit betrokkenheid.

 

Tip 5: Probeer eerst de ander te begrijpen voordat je zelf begrepen wilt worden.

 

Tip 6: Help anderen zonder er iets voor terug te verwachten. #payitforward

Maak oprecht verbinding,
doe iets aardigs voor een ander

Onze lichamen proberen ons dingen te laten doen waardoor we ons goed voelen. Dat systeem werkt echter niet meer zo goed als je het contact met jezelf verbreekt. En helaas werkt alles wat ons dient (beton en elektronica), een slecht contact in de hand.

Vanuit evolutionair en fysiologisch oogpunt is het logisch dat we dienend-leiden, elkaar helpen en samenwerken. Hoe meer oxytocine in je lichaam, hoe kleiner de kans op verslaving, hoe sterker je immuunsysteem, hoe makkelijker je problemen oplost, hoe creatiever en hoe guller je wordt. Mogelijk zul je echter eerst zelf het contact met jezelf moeten herstellen?

Tip 7: Ga meer naar buiten, beweeg meer in de natuur.

 

Tip 8: Plan meer reflectietijd in en probeer vaker te voelen wat je lichaam je vertelt.

 

Tip 9: Kijk dagelijks waar je dankbaar voor bent, de kracht van dankbaarheid is enorm. Daarover lees jehier meer.

De juiste stofjes maken je gezond, creatief en weerbaar

Hoe meer we zorg voor elkaar dragen, anderen dienen, hoe veiliger we ons voelen en hoe meer we ons thuis voelen, hoe beter we presteren en hoe beter anderen gaan presteren. Dienstbaarheid is fysiologisch gezien dus logisch, effectief en gezond. Kortom, samenwerking en dienend-leiderschap zijn natuurlijk en versterken ons.

Samen ben je sterker!

Hopelijk heb je waardevolle inzichten en ga je over tot actie? Doe dat in alle eenvoud, schrijf 1 of 2 tips op die je vanaf nu een gewoonte gaat maken.

We genieten graag mee van de stappen die je zet. Dus deel je je ervaringen? Dan kunnen we je ook nog eens waarderen. Tel uit die oxytocine en serotonine!

Wat ga je doen?

Hoe ga je naar aanleiding van de kennis uit dit artikel (weer) beter voor jezelf en anderen zorgen? Laat je het weten in de opmerkingen? Sharing is caring!

Wil je verder ontwikkelen?

Redpoint Events
Wil je zelf en met je organisatie flinke stappen zetten in dienend-leiderschap en daar goed geïnformeerd mee aan de slag? Dan wil je beslist één (of meerdere) van de Redpoint Events bijwonen. De events kenmerken zich door energie, eenvoud, impact! Je ontvangt waardevolle, stevig en levendig onderbouwde inzichten en praktische handvatten waar je meteen mee aan de slag kunt.

 

Op 4 oktober is het Event Vertrouwen & Verbinding en op 14 november het Event Vitaliteit & Stress. Beide events zijn speciaal voor mensen die willen weten hoe ze zichzelf en anderen kunnen versterken. Daar wil je bij zijn! Mail ons voor een speciaal aanbod voor beide events: info@redpointcompany.com.

Basistraining of Inspiratiesessie Dienend-Leiderschap
Uiteraard kun je bij ons ook terecht voor een Trainingen in Dienend-Leiderschap (open inschrijving of In Company). Of boek één (of meerdere) van de Redpointers voor een In Company Inspiratiesessie: info@redpointcompany.com.

Een training die de kern raakt
Weet je al veel over dienend-leiderschap en wil je werken aan jezelf om moeitelozer (dienend) te leiden? Kom dan met ons fundamentele stappen zetten in je leiderschap. Laat je informeren over het Traject Moeiteloos Leiderschap. Dat gaat je veel opleveren!

 

Reacties

2 Reacties

  1. Gemma Post-Dijkstra

    Lieve Inge,
    Tijd niet gesproken. Ik was wel lid van je nieuwsbrief, maar had nooit de tijd het te lezen. Dit omdat ik vorig jaar (september 2018) een school voor vluchtelingen heb opgezet Stichting Cirkelbaan (in Almere) en daar full time (dag en nacht) mee bezig ben. Zie mijn website: http://www.cirkelbaan.nl, met aandacht voor de nieuwspagina. Vandaag zag ik een mail van je en nam ik de tijd jouw artikel (Het anti dienend-leiderschap dieet) te lezen. Prachtig!!

    Antwoord
    • Inge Nuijten

      Hoi Gemma,
      Wat goed! Ik hoop dat het voorspoedig gaat.
      Blijf het verschil maken!
      Inge

      Antwoord

Een reactie versturen

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *